‘AI is geen technologierevolutie maar een kennisrevolutie’

The Performance Factory start dit najaar met een reeks ‘Learning Journeys’ om bedrijven te helpen de grote kenniskloof rond strategie en AI te overbruggen. De leertrajecten geven bedrijven handvatten om AI een plek te geven binnen de bedrijfsstrategie. Tegelijk ondersteunen ze stakeholders op alle niveaus om met meer kennis van zaken naar strategie en AI te kijken. Een grote opportuniteit voor HR…

“De kenniskloof is enorm”, stelt Jeroen De Flander, medeoprichter en MD van The Performance Factory – een boetiekconsultancy die bedrijven helpt bij de uitvoering van hun strategie. “In de meeste Belgische bedrijven merken we hoe beperkt AI-kennis nog is op alle niveaus – ook in managementteams en raden van bestuur. Men denkt al snel aan ChatGPT of Claude, terwijl AI vooral draait rond algoritmes en patronen. Dat algoritmes vandaag ook met taal in plaats van alleen met cijfers werken, is een echte tsunami. We willen bedrijven helpen voldoende kennis op te bouwen om hun strategie scherp te stellen en de juiste beslissingen te nemen.”

Conny Hooghe, senior consultant bij The Performance Factory en Head of HR (a.i.) bij Ranson, vult aan vanuit haar jarenlange HR-praktijkervaring: “Ik help HR-teams – vooral binnen L&D – om AI-leertrajecten op te zetten in samenwerking met de business. Vanuit de business- en AI-strategie vertalen we leerbehoeften naar concrete leerdoelen.”

Zowel Jeroen als Conny zien het belang van CHRO’s en L&D-teams: “Het is niet aan de IT-directeur alleen om de AI-kenniskloof te dichten. HR moet deze strategische inhaalbeweging trekken”, zegt Conny. We gingen hierover verder in gesprek.

Jeroen De Flander, medeoprichter en MD van The Performance Factory.

Waar ligt volgens u de connectie tussen AI en strategie?
Jeroen: “Ik vind dat strategie al te vaak te complex gemaakt wordt, terwijl het er gewoon om draait te weten welke klanten je wil bedienen en hoe je die beter kan bedienen dan een andere partij.
We moeten vandaag bijkomend nadenken over wat de impact van AI zal zijn op de strategie, met de wetenschap dat AI geen technologierevolutie is maar een kennisrevolutie.
Het gebrek aan kennis waarover ik het eerder had, is de trigger geweest om met Conny de kennis eerst aan te pakken vooraleer we het in strategieworkshops hebben over pakweg agentic AI toegepast op de supply chain …”

Hoe krijg je mensen mee in zo’n Learning Journey?
Jeroen: “De meeste AI-opleidingen blijven hangen bij één ambitieniveau en één leerlaag: een workshop voor iedereen, en dan … stilte.
Wij bouwen met L&D-teams een leertraject over drie ambitieniveaus en drie leerlagen.”

“De drie A’s bepalen wát mensen leren. Augment: AI als persoonlijke assistent die directe tijdswinst oplevert in het dagelijkse werk. Automate: AI in de processen – sneller, goedkoper en accurater werken. Aspire: AI in het businessmodel leidt tot nieuwe diensten en strategische herpositionering.

De drie H’s bepalen hóe men het leert. Hart: met enthousiasme over het thema, want zonder draagvlak beweegt niemand. Hoofd: met strategisch inzicht en diepe vakkennis. Handen: toegepast in het eigen team, op echte cases, waar de gedragsverandering zit.

Ons idee is om samen met de HR-community een inhaalslag te maken zodat bedrijven op een meer mature, comfortabele en geïnformeerde manier aan de slag kunnen met AI en strategie.”

Wat ziet u vandaag gebeuren bij bedrijven op het snijvlak van AI, werk en strategie?
Conny: “De koplopers rond AI vind je nog vooral in IT. Tegelijk zien we dat veel medewerkers op eigen initiatief experimenteren met AI.
De typische discussies in bedrijven gaan bijvoorbeeld over: welke data mogen we gebruiken? Werken we in de cloud of niet? De échte strategische vraag is: hoe kunnen we AI inzetten om de verschillende rollen binnen een bedrijf slimmer en sterker te maken?”

Jeroen: “Een mooi voorbeeld is een bedrijf waar inkoop een belangrijke activiteit is. We zijn gaan kijken naar de rol van inkoper en hebben vastgesteld dat de junior-inkoper 12% minder goed inkocht dan de senior-inkoper. We hebben dan een AI-model gebouwd waar een chatbot de junior-inkoper ondersteunt (met informatie die we ophaalden bij de senior). We hebben daarmee 7 à 8% verbetering verwezenlijkt. Zo’n voorbeeld toont hoe HR kan meedenken over de manier waarop AI rollen kan versterken en medewerkers kan helpen beter te presteren.”

Zijn HR-teams vandaag voldoende bezig met AI-upskilling via L&D-programma’s?
Conny: “Nog niet. Er zijn nog niet veel bedrijven die al de klik gemaakt hebben om L&D-programma’s rond AI structureel op te schalen. De organisaties die dat wél doen, pakken het meestal goed aan: met een geïntegreerde aanpak vanuit de bedrijfsstrategie.
Er wordt vandaag nog veel geëxperimenteerd: een workshop hier, een training daar … Dat is een te gefragmenteerde aanpak.
Alles begint met een duidelijke businessstrategie, waar AI is ingebed. Pas dan kan je de vertaalslag maken naar L&D-behoeften.”

Waar liggen de grootste vragen of noden van HR-professionals op het vlak van AI?
Conny: “Ik zie drie grote noden. Ten eerste moet HR zich zélf meer comfortabel voelen met AI, om in sync met de bedrijfsstrategie de leerbehoeften te kunnen identificeren en vertalen naar een leerprogramma.
Ten tweede is er nood aan een gedifferentieerd leeraanbod: voor de raad van bestuur, leidinggevenden, specialisten, en medewerkers. Geen uniforme aanpak dus.
Tot slot is het een must ervoor te zorgen dat alle stakeholders mee zijn. AI is een organisatiebrede transformatie.
De sleutel tot succes? AI strategisch integreren, met aandacht voor return on investment en het blijvend onderhoud van de leertrajecten.”

Wat zijn de belangrijkste uitdagingen voor effectieve L&D-programma’s rond AI en werk?
Conny: “Duidelijkheid rond de prioriteiten van de business zijn de grootste uitdaging. Anders kan je de leerbehoeften niet scherp in kaart brengen.
Een tweede uitdaging is om niet random leerprogramma’s te lanceren. Je moet voldoende zicht behouden op de toegevoegde waarde, mogelijke weerstand, enz. Er moet een bepaald moment komen dat medewerkers hun nieuwe virtuele collega’s aanvaarden als een onderdeel van hun werk. Dat vraagt de juiste mindset voor die programma’s.
Tot slot is er het onderhoud van die leertrajecten: ervoor zorgen dat ze up-to-date blijven terwijl AI razendsnel evolueert.”

Hoe zorgt u voor het up-to-date en relevant blijven van opleidingen en masterclasses?
Jeroen: “Wij raden aan om te werken met een modulair opgebouwd basisprogramma. Zo kan je elke module afzonderlijk opvolgen en actualiseren waar nodig.
Voor modules rond strategie gaan we misschien één keer om de twee jaar updaten. Voor modules die over AI gaan, is het frequenter: om de drie tot zes maanden herbekijken we en passen we aan.
Het is onmogelijk om alle technologie-evoluties op de voet te volgen, maar soms raden we aan om een keer per maand een korte AI-update te geven aan de board om te zien of er een relevante impact kan zijn op hun strategische beslissingen.”

Hoe ziet ‘de strateeg’ van de komende tien jaar eruit?
Jeroen: “Dat is iemand die zichzelf in vraag blijft stellen. Een goed voorbeeld is Nokia, dat met de komst van de iPhone onvoldoende kritisch naar de toekomst keek.
De strateeg van morgen moet rekening houden met een (AI-)tsunami. Het kenmerk van een tsunami is dat de golf veel langer en hoger is dan een gewone golf. Wat er op ons afkomt zal blijven versnellen, en dat is iets waar strategen rekening mee zullen moeten houden om hun organisaties wendbaar te maken.”

Welk advies zou u vandaag willen geven aan executives die AI strategisch willen inzetten?
Jeroen: “Laat de technologie los! AI is een algoritme gebaseerd op kennis en patroonherkenning, niet op technologie.
En keep it simple: laat alle moeilijke woorden weg als je anderen iets leert over AI.”

Conny: “Laat u begeleiden, volg één van onze Learning Journeys (lacht). Laat u vooral begeleiden door mensen met kennis van de materie.”

Stel dat we elkaar binnen drie jaar opnieuw spreken. Wat hoopt u dat organisaties anders doen dankzij AI?
Conny: “Ik hoop dat AI-competentie ingebed zal zijn in alle lagen van het bedrijf, zodat AI geen apart traject meer is maar verweven zit in alle HR-processen.
Ik hoop ook dat leidinggevenden AI op een meer natuurlijke, spontane manier zullen inzetten dan vandaag.”

Jeroen: “Ik wens dat HR hoger gepositioneerd zal staan, zodat ze door te scoren op de Learning Journey ook ruimte krijgen voor de volgende uitdaging: workforce planning met nieuwe, virtuele collega’s.”

Interesse in een Learning Journey? Op 30 oktober organiseert The Performance Factory een pilot voor House of Executives.