Voor de meeste ondernemingen is een continue planning anno 2026 nog een verre droom. Alhoewel: met een aantal doordachte ingrepen in processen, organisatiestructuur en technologische omkadering blijkt het best realistisch om van een rigide budgettering naar een meer flexibele, gedecentraliseerde besluitvorming te evolueren.
Tijdens een rondetafel op het Executive Forum bewezen de moderatoren van TriFinance dat één uitgekiende oefening voldoende kan zijn om de deelnemers te laten reflecteren over waar ze vandaag staan met hun bedrijf én waar ze binnen twee jaar willen staan. Op die manier kwamen de barrières, gedeelde uitdagingen en best practices haast vanzelf boven water.
“Continuous planning is een instrument om je als organisatie te wapenen in een wereld die steeds sneller verandert”, gaf Maarten Lauwaert (TriFinance) de groep ter introductie mee. Al voegde hij daar meteen een geruststelling aan toe. “Dit betekent niet dat je constant met budgetten en forecasting bezig moet zijn. Het gaat er veeleer om proactief te werken aan wendbaarheid, zodat je de juiste stappen kan zetten wanneer zich een impactvolle gebeurtenis voordoet.”
Stéphanie Struelens (TriFinance) bracht een flipchart mee, waarop twee assen aanleiding gaven tot een matrix met vier kwadranten. Elk aanwezig bedrijf nam daar twee plekjes in: de ‘as is’ en de ‘to be’.
Op de X-as: hoe continu en adaptief is de planningsaanpak?
Op de Y-as: mate waarin planning beslissingen stuurt en waarde creëert.
Als sluitstuk van deze mapping schotelde Stéphanie iedereen nog een pertinente vervolgvraag voor: “Welke dimensie – processen en governance; mensen, organisatie en leiderschap; data, systemen en AI – belemmert jullie traject van huidige naar gewenste situatie het meest?”
“Ergens tussen 2 en 3”, blijkt voor de gemiddelde onderneming de realiteit van het moment. De meeste tafelgasten dromen van het vierde kwadrant, maar niemand is er vooralsnog in geslaagd die ideale wereld van flexibiliteit en bottom-up bijsturingen te bereiken.
Het gros van de bedrijven werkt met een jaarbudget en organiseert op tijd en stond een (tussentijdse) forecast om toch maar niet voor verrassingen te komen staan in wat een uiterst volatiel speelveld is. Daarbij is een zekere mate van inbreng van de business allerminst uitzonderlijk, maar ontbreekt het vaak nog aan een structurele integratie.
Het gros van de bedrijven werkt met een jaarbudget en organiseert op tijd en stond een (tussentijdse) forecast.
Een rode draad, bij uitstek onder bedrijven die gelinkt zijn aan de overheid of een beursgenoteerde status genieten: wettelijke voorschriften rond de financiële processen zorgen voor een strak keurslijf dat de introductie van een meer fluïde planning enigszins in de weg staat.
De factor regelgeving die de ene organisatie sterker afremt dan de andere, is een prima illustratie van een cruciale gespreksconclusie: sectoren en bedrijfscontexten verschillen en dat heeft ook een impact op het (eventuele) traject naar een continue planning.
“Bij een aanbesteding of subsidiedossier moet je ruim op voorhand een goed beeld hebben van het financiële plaatje. Maar de werkelijke uitgaven vinden maanden of zelfs jaren nadien plaats. Dan zijn de prijzen wellicht geëvolueerd, net als de vaste kosten overigens.” Dat zei een CIO uit de zorgsector, die tegelijk benadrukte dat het daarom extra belangrijk is om constant de vinger aan de budgettaire pols te houden.
Bij bedrijven die gelinkt zijn aan de overheid of een beursgenoteerde status genieten, staan wettelijke voorschriften een meer fluïde planning enigszins in de weg.
Niet alleen de wet inzake overheidsopdrachten en het decreet Lokaal Bestuur kwamen aan bod, een deelnemer uit de financiële wereld noemde ook de rol van een partij als de FSMA. “Zelfs als je snel kan schakelen en een nieuw, op de hedendaagse noden afgestemd beleggingsfonds uitwerkt, duurt het nog wel even voor je er effectief mee naar de markt kan.”
Een andere niet te onderschatten factor blijken de parameters die aan de basis liggen van de budgetten. Waar het voor sommige firma’s volstaat om te letten op een handvol drivers, die al dan niet sterk onderhevig zijn aan economische of maatschappelijke veranderingen, opereren anderen in een veel complexere omgeving.
Hoewel de deelnemers het erover eens waren dat ingrepen in álle dimensies noodzakelijk zijn om naar een continue planning te groeien, prijkten de processen toch al gauw bovenaan het prioriteitenlijstje. Een tafelgast uit een andere hoek van de zorgsector vatte dat deel van het gesprek mooi samen. “Als de basis niet op punt staat, heeft het weinig zin om nog maar na te denken over een sprong naar het vierde kwadrant.”
Van de 52% van de organisaties die regelmatig een tussentijdse oefening organiseert, heeft twee derde er meer dan tien dagen voor nodig.
Op Stéphanies vraag hoeveel tijd een maandelijkse of sporadische planningsoefening in beslag neemt, liepen de reacties behoorlijk uiteen. De snelheidsduivel van de groep besteedt er twee à drie dagen aan, maar elders duurt dat traject wekenlang. “Een continue planning dus, maar dan op een totaal verkeerde manier. We zullen die processen fundamenteel moeten herbekijken.” Cijfers uit TriFinance-onderzoek boden velen wel wat gemoedsrust. “Van de 52% van de organisaties die regelmatig zo’n oefening organiseert, heeft twee derde er meer dan tien dagen voor nodig.”
De lat niet té hoog leggen, was misschien nog het beste advies. “Een juiste voorspelling bestaat niet. Probeer gewoon zo dicht mogelijk bij de realiteit te geraken met een scenario.”
Inzichten uit forecasts hebben weinig nut zonder adequate opvolging – een van de redenen waarom continuous planning nog een trapje hoger staat dan een rolling forecast. Op dat vlak kwamen verschillende frustraties aan de oppervlakte, van bestuurders die de waarheid negeren tot de praktische onmogelijkheid om bepaalde inzichten om te zetten in een koerswijziging. “Onze vaste kosten… liggen effectief vast. Het is heel moeilijk voor ons om budgetten bij te sturen.”
Inzichten uit forecasts hebben weinig nut zonder adequate opvolging – een van de redenen waarom continuous planning nog een trapje hoger staat dan een rolling forecast.
De CFO in kwestie houdt het daarom op twee forecasts per jaar, aangevuld met een nadrukkelijke focus op business partnering. “Door de afdelingsverantwoordelijken actief te betrekken, sijpelen de veranderingssignalen snel door.”
De vertegenwoordiger van het bedrijf dat doorgaans het langst in de weer is met een forecast, heeft minder goede ervaringen met business partnering. “Bij ons betekent dat een ellenlang proces van inputverzameling bij 120 entiteiten – zo begrijpen jullie waarom het zo lang duurt.” Een uitzondering, bewees de ophef aan tafel, maar desondanks een teken aan de wand. De samenwerking tussen finance en business loopt nog niet overal even vlot.
Bewustzijn over iemands rol in het geheel stimuleren, kan ook door qua financiële KPI’s dicht bij de gekende operationele KPI’s te blijven.
Gelukkig kwam de groep naarmate het gesprek vorderde tot een aantal nuttige best practices om deze sleutelvoorwaarde van continue planning te concretiseren. “Ownership is een codewoord. Alle radertjes moeten gesensibiliseerd worden over hun rol in het geheel en hun impact op de uiteindelijke P&L.” Hoe? “Met een bedrijfsspecifieke opleiding finance for non-financials en een goede omkadering door controllers, maar ook door qua financiële KPI’s dicht bij de gekende operationele KPI’s te blijven.” Zo kan een cultuur van – idealiter zo proactief mogelijke – betrokkenheid ontstaan.
Nadat de eventuele meerwaarde van AI in dit verhaal al een paar keer terloops was aangeraakt – een deel van het werk van controllers automatiseren, bias en eigenbelang filteren, grote hoeveelheden interne en externe data omzetten in relevante voorspellingen – gooide het TriFinance-duo dat heet hangijzer nog eens in de groep als afsluitend thema. Daarbij deelde Maarten een essentieel inzicht. “Uiteraard denken jullie in eerste instantie aan een machine learning-model dat alle mogelijke parameters op een stabiele manier capteert en vertaalt naar een continue planning. Maar er bestaan ook kleinere use cases binnen het planningsproces, die wel een behapbaar startpunt bieden.”
Systemen kunnen enkel naar behoren functioneren als ze binnen een duidelijk afgebakende context draaien, met ook afspraken over definities, databeheer en verantwoordelijkheden.
Bij de proeftuinfase die nu aan de orde is, en nog meer bij de vervolgstap naar concrete implementaties, hoort wel een kanttekening. “Er zal altijd een governance-kader nodig zijn rond AI. Systemen kunnen enkel naar behoren functioneren als ze binnen een duidelijk afgebakende context draaien, met ook afspraken over definities, databeheer en verantwoordelijkheden.” En over het rendement van technologische investeringen. “Wees kritisch. Doet een nieuw tool wel wat we ervan verwachten?”
Deze rondetafel werd gefaciliteerd door TriFinance.
Voor de meeste ondernemingen is een continue planning anno 2026 nog een verre droom. Alhoewel: met een aantal doordachte ingrepen in processen, organisatiestructuur en technologische omkadering blijkt het best realistisch om van een rigide budgettering naar een meer flexibele, gedecentraliseerde besluitvorming te evolueren.
Van samenwerkende AI-agenten tot slimme zoekmachines: het AI-landschap bulkt van de acroniemen die hun weg ondertussen gevonden hebben tot in de boardroom. Hoog tijd om tien ervan op een rijtje te zetten.